Quy luật phân ly của Menđen

<div class="MsoNormal" style="text-align: justify;"> <span style="font-family: Times, Times New Roman, serif;"><b><span style="font-size: 14.0pt; line-height: 150%;">Menđen</span></b><span style="font-size: 14.0pt; line-height: 150%;"> tiến hành thí nghiệm trên đậu Hà Lan từ năm 1856 đến năm 1863 trên mảnh vườn nhỏ (rộng 7m, dài 35m) trong tu viện. Ông đã trồng khoảng 37.000 cây, tiến hành lai 7 cặp tính trạng trên 22 giống đậu, trong 8 năm liền, phân tích trên một vạn cây lai và chừng 300.000 hạt.<o:p></o:p></span></span></div> <div class="MsoNormal" style="text-align: justify;"> <br /></div> <div class="MsoNormal" style="text-align: justify;"> <span style="font-size: 14.0pt; line-height: 150%;"><span style="font-family: Times, Times New Roman, serif;">Đột biế số lượng NST<o:p></o:p></span></span></div> <div class="MsoNormal" style="text-align: justify;"> <span style="font-size: 14.0pt; line-height: 150%;"><span style="font-family: Times, Times New Roman, serif;">Phương pháp nghiên cứu di truyền học của <b>Menđen</b><o:p></o:p></span></span></div> <div class="MsoNormal" style="text-align: justify;"> <span style="font-size: 14.0pt; line-height: 150%;"><span style="font-family: Times, Times New Roman, serif;">Phương pháp nghiên cứu và <b>Menđen</b> sử dụng được gọi là phương pháp lai và phân tích đặc điểm di truyền của các thế hệ lai. Trình tự tiến hành theo các bước cơ bản sau:<o:p></o:p></span></span></div> <div class="MsoNormal" style="text-align: justify;"> <span style="font-family: Times, Times New Roman, serif;"><b><span style="font-size: 14.0pt; line-height: 150%;">Menđen</span></b><span style="font-size: 14.0pt; line-height: 150%;"> tách riêng từng cặp tính trạng để khảo sát sự di truyền qua các thế hệ; Tạo dòng thuần chủng về từng tính trạng bằng cách cho tự thụ phấn qua nhiều thế hệ.<o:p></o:p></span></span></div> <div class="MsoNormal" style="text-align: justify;"> <span style="font-size: 14.0pt; line-height: 150%;"><span style="font-family: Times, Times New Roman, serif;">Chọn từng cặp bố, mẹ thuần chủng có tính trạng tương phản cho lai với nhau để tạo đời con ($F_1$). Tiếp tục cho các cây lai $F_1$ tự thụ phấn để tạo đời con ($F_2$) và tiếp tục cho các cây lai $F_2$ tự thụ phấn để tạo đời con ($F_3$).<o:p></o:p></span></span></div> <div class="MsoNormal" style="text-align: justify;"> <span style="font-size: 14.0pt; line-height: 150%;"><span style="font-family: Times, Times New Roman, serif;">Thu thập kết quả lai ở các thế hệ lai; sử dụng toán xác suất để phân tích các kết quả lai ở các đời $F_1, F_2, F_3$.<o:p></o:p></span></span></div> <div class="MsoNormal" style="text-align: justify;"> <span style="font-size: 14.0pt; line-height: 150%;"><span style="font-family: Times, Times New Roman, serif;">Đưa ra giả thuyết để giải thích kết quả thu thập được.<o:p></o:p></span></span></div> <div class="MsoNormal" style="text-align: justify;"> <span style="font-size: 14.0pt; line-height: 150%;"><span style="font-family: Times, Times New Roman, serif;">Làm thí nghiệm kiểm chứng các giả thuyết đã nêu.<o:p></o:p></span></span></div> <div class="MsoNormal" style="text-align: justify;"> <span style="font-size: 14.0pt; line-height: 150%;"><span style="font-family: Times, Times New Roman, serif;">Thí nghiệm lai một tính trạng của <b>Menđen</b><o:p></o:p></span></span></div> <div class="MsoNormal" style="text-align: justify;"> <span style="font-size: 14.0pt; line-height: 150%;"><span style="font-family: Times, Times New Roman, serif;">- P: Đậu hạt vàng (tc) x đậu hạt xanh (tc) $\to F_1$   100% đậu hạt vàng.<o:p></o:p></span></span></div> <div class="MsoNormal" style="text-align: justify;"> <span style="font-size: 14.0pt; line-height: 150%;"><span style="font-family: Times, Times New Roman, serif;">- Cho các cây $F_1$ tự thụ phấn $\to F_2$ 75% vàng : 25% xanh<o:p></o:p></span></span></div> <div class="MsoNormal" style="text-align: justify;"> <span style="font-size: 14.0pt; line-height: 150%;"><span style="font-family: Times, Times New Roman, serif;">- Cho từng cây ở $F_2$ tự thụ phấn và phân tích sự <b>phân ly</b> ở đời con:<o:p></o:p></span></span></div> <div class="MsoNormal" style="text-align: justify;"> <span style="font-size: 14.0pt; line-height: 150%;"><span style="font-family: Times, Times New Roman, serif;">Cây xanh $F_2$ tự thụ phấn $\to F_3$: 100% đậu hạt xanh $\to$ đậu hạt xanh thuần chủng.<o:p></o:p></span></span></div> <div class="MsoNormal" style="text-align: justify;"> <span style="font-size: 14.0pt; line-height: 150%;"><span style="font-family: Times, Times New Roman, serif;">1/3 cây vàng $F_2$ tự thụ phấn $\to F_3$: 100% đậu hạt vàng $\to$ đậu hạt vàng thuần chủng.<o:p></o:p></span></span></div> <div class="MsoNormal" style="text-align: justify;"> <span style="font-size: 14.0pt; line-height: 150%;"><span style="font-family: Times, Times New Roman, serif;">2/3 cây vàng $F_2$ tự thụ phấn $\to F_3$: 75% đậu hạt vàng : 25% đậu hạt xanh $\to$ đậu hạt vàng lai.<o:p></o:p></span></span></div> <div class="MsoNormal" style="text-align: justify;"> <span style="font-size: 14.0pt; line-height: 150%;"><span style="font-family: Times, Times New Roman, serif;">Vậy ở $F_2$ có 1/4 vàng thuần chủng : 2/4 vàng không thuần chủng : 1/4 xanh thuần chủng<o:p></o:p></span></span></div> <div class="MsoNormal" style="text-align: justify;"> <span style="font-size: 14.0pt; line-height: 150%;"><span style="font-family: Times, Times New Roman, serif;">Giải thích kết quả lai của <b>Menđen</b><o:p></o:p></span></span></div> <div class="MsoNormal" style="text-align: justify;"> <span style="font-family: Times, Times New Roman, serif;"><b><span style="font-size: 14.0pt; line-height: 150%;">Menđen</span></b><span style="font-size: 14.0pt; line-height: 150%;"> nêu giả thuyết về sự <b>phân ly</b>  và tổ hợp của các "cặp nhân tố di truyền" (còn gọi là giả thuyết giao tử thuần khiết) và đã giải thích thành công kết quả phân tích (1 : 2 : 1) ở đời $F_2$.<o:p></o:p></span></span></div> <div class="MsoNormal" style="text-align: justify;"> <span style="font-size: 14.0pt; line-height: 150%;"><span style="font-family: Times, Times New Roman, serif;">Ông cho rằng: mỗi tính trạng được quy định bởi "cặp nhân tố di truyền" (ngày nay gọi là cặp alen); trong tế bào nhân tố di truyền tồn tại thành từng cặp, không hòa lẫn vào nhau.<o:p></o:p></span></span></div> <div class="MsoNormal" style="text-align: justify;"> <span style="font-size: 14.0pt; line-height: 150%;"><span style="font-family: Times, Times New Roman, serif;">Khi tạo giao tử, cơ thể lai $F_1$ có cặp nhân tố di truyền không giống nhau sẽ <b>phân ly</b>, mỗi giao tử chỉ mang một cặp nhân tố di truyền, đã tạo ra 2 loại giao tử (gọi là giao tử thuần khiết) với xác suất ngang nhau.<o:p></o:p></span></span></div> <div class="MsoNormal" style="text-align: justify;"> <span style="font-size: 14.0pt; line-height: 150%;"><span style="font-family: Times, Times New Roman, serif;">Khi thụ tinh, các giao tử kết hợp ngẫu nhiên với nhau làm cho cặp nhân tố di truyền được tổ hợp lại.<o:p></o:p></span></span></div> <div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"> <a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEh2WeEevrU51kSyB-cgnhTP6xqaMSQ5wS0EhSPlBW_NptDaLAH1FmiLjx4ERjebP_dFWiCdt52h4pqUqNXuX0BAeD3ly90-Ln8JIJYvcDJmMEYUeFyY6fd58ZFSMpP-3BgROV7UB0LF32s4/s1600/quy-luat-phan-li.jpg" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"><span style="font-family: Times, Times New Roman, serif;"><img alt="Quy luật phân ly của Menđen" border="0" height="640" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEh2WeEevrU51kSyB-cgnhTP6xqaMSQ5wS0EhSPlBW_NptDaLAH1FmiLjx4ERjebP_dFWiCdt52h4pqUqNXuX0BAeD3ly90-Ln8JIJYvcDJmMEYUeFyY6fd58ZFSMpP-3BgROV7UB0LF32s4/s1600/quy-luat-phan-li.jpg" title="Quy luật phân ly của Menđen" width="545" /></span></a></div> <div class="MsoNormal" style="text-align: justify;"> <span style="font-size: 14.0pt; line-height: 150%;"><span style="font-family: Times, Times New Roman, serif;"><br /></span></span></div> <div class="MsoNormal" style="text-align: justify;"> <span style="font-size: 14.0pt; line-height: 150%;"><span style="font-family: Times, Times New Roman, serif;">Nội dung <b>quy luật phân ly</b><o:p></o:p></span></span></div> <div class="MsoNormal" style="text-align: justify;"> <span style="font-size: 14.0pt; line-height: 150%;"><span style="font-family: Times, Times New Roman, serif;">Giả thuyết của <b>Menđen</b> đã khái quát thành "<b>quy luật phân ly</b>":<o:p></o:p></span></span></div> <div class="MsoNormal" style="text-align: justify;"> <span style="font-size: 14.0pt; line-height: 150%;"><span style="font-family: Times, Times New Roman, serif;">Mỗi tính trạng của cơ thể do một cặp nhân tố di truyền (cặp alen) quy định, một có nguồn gốc từ bố, một có nguồn gốc từ mẹ. Do sự <b>phân ly</b> đồng đều của cặp nhân tố di truyền này nên mỗi giao tử chỉ chứa một nhân tố của cặp với tỷ lệ ngang nhau.<o:p></o:p></span></span></div> <div class="MsoNormal" style="text-align: justify;"> <span style="font-size: 14.0pt; line-height: 150%;"><span style="font-family: Times, Times New Roman, serif;">Cơ sở tế bào học của <b>quy luật phân ly</b><o:p></o:p></span></span></div> <div class="MsoNormal" style="text-align: justify;"> <span style="font-size: 14.0pt; line-height: 150%;"><span style="font-family: Times, Times New Roman, serif;">Các nghiên cứu tế bào học cuối thế kỷ XIX về nguyên phân, giảm phân, thụ tinh, các nhà khoa học nhận thấy sự tương đồng giữa gen và nhiễm sắc thể như sau:<o:p></o:p></span></span></div> <div class="MsoNormal" style="text-align: justify;"> <br /></div> <div class="MsoNormal" style="text-align: justify;"> <span style="font-size: 14.0pt; line-height: 150%;"><span style="font-family: Times, Times New Roman, serif;">Gen nằm trên NST<o:p></o:p></span></span></div> <div class="MsoNormal" style="text-align: justify;"> <br /></div> <div class="MsoNormal" style="text-align: justify;"> <span style="font-size: 14.0pt; line-height: 150%;"><span style="font-family: Times, Times New Roman, serif;">Cơ sở tế bào học của <b>quy luật phân ly</b><o:p></o:p></span></span></div> <div class="MsoNormal" style="text-align: justify;"> <span style="font-size: 14.0pt; line-height: 150%;"><span style="font-family: Times, Times New Roman, serif;">Trong tế bào sinh dưỡng, các gen luôn tồn tại thành từng cặp và các nhiễm sắc thể cũng tồn tại thành từng cặp.<o:p></o:p></span></span></div> <div class="MsoNormal" style="text-align: justify;"> <span style="font-size: 14.0pt; line-height: 150%;"><span style="font-family: Times, Times New Roman, serif;">Khi giảm phân tạo giao tử, các gen ở mỗi cặp alen <b>phân ly</b> đồng đều về các giao tử, mỗi NST trong từng cặp NST tương đồng cũng <b>phân ly</b> đồng đều về các giao tử. Do đó các nhà khoa học cho rằng các gen phải nằm trên nhiễm sắc thể.<o:p></o:p></span></span></div> <div class="MsoNormal" style="text-align: justify;"> <span style="font-size: 14.0pt; line-height: 150%;"><span style="font-family: Times, Times New Roman, serif;">Sự tổ hợp lại của các giao tử đực và các giao tử cái ở bố và mẹ trong thụ tinh là cơ sở tế bào học của sự di truyền các tính trạng.<o:p></o:p></span></span></div> <div class="MsoNormal" style="text-align: justify;"> <span style="font-size: 14.0pt; line-height: 150%;"><span style="font-family: Times, Times New Roman, serif;">* Khi $F_1$ tạo giao tử, cặp alen Aa <b>phân ly</b> tạo 2 loại giao tử: giao tử mang alen A và giao tử mang alen a (giao tử thuần khiết) có tỉ lệ ngang nhau.<o:p></o:p></span></span></div> <br /> <div class="MsoNormal" style="text-align: justify;"> <span style="font-size: 14.0pt; line-height: 150%;"><span style="font-family: Times, Times New Roman, serif;">* Qua thụ tinh, sự kết hợp ngẫu nhiên của 2 loại giao tử đực và 2 loại giao tử cái của $F_1$ đã tạo ra $F_2$ có tỷ lệ kiểu gen (KG) là 1AA : 2Aa : 1aa.</span></span></div>

Quy luật phân ly của Menđen

Menđen tiến hành thí nghiệm trên đậu Hà Lan từ năm 1856 đến năm 1863 trên mảnh vườn nhỏ (rộng 7m, dài 35m) trong tu viện. Ông đã trồng kho...

Đọc thêm »